Αφιερώματα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ Οι ΡΟΜά στη Στερεά Ελλάδα. Σε ποιες περιοχές ζουν και πόσοι (3ο μέρος)

Δημογραφικά στοιχεία – Συνθήκες κοινωνικές και διαβίωσης στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
Πρέπει να αναφερθεί, ότι όσο δύσκολο είναι να προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός των Ρομά που ζουν στην Ελλάδα, τόσο επίσης δύσκολο είναι να προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός και στην Περιφέρεια ΣΤερεάς Ελλάδας.

Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει  σαφές κριτήριο συλλογής στοιχείων. Οι Ρομά είναι Έλληνες πολίτες, για τους οποίους δεν τίθεται θέμα προσδιορισμού ή αυτοπροσδιορισμού με βάση κάποια εθνική ταυτότητα ή κάποιας μορφής διαφορετικότητα.

Αντίθετα, οι ίδιοι οι Ρομά δηλώνουν την επιθυμία τους του “ανήκειν στην Ελλάδα” και προτιμούν μια πλατφόρμα διεκδίκησης στη βάση της «ευάλωτης» ή «ευπαθούς» ομάδας.

Η πιο πρόσφατη προσπάθεια καταγραφής των Ρομά, που έγινε στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2008, από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας. Στη συγκεκριμένη έρευνα, τα δεδομένα συλλέχθηκαν ύστερα από διενέργεια έρευνας καταγραφής στοιχείων, μέσω αξιοποίησης των στοιχείων που θα συγκέντρωναν οι ΟΤΑ. Σχεδιάστηκε ένα έντυπο συλλογής πληροφοριών (ερωτηματολόγιο), με χαρακτηριστικό του σχεδιασμού του, τη συμπλήρωσή του από τον υπεύθυνο στον αντίστοιχο ΟΤΑ χωρίς την μεσολάβηση συνεντευκτή (self administered). Το ερωτηματολόγιο αυτό, στάλθηκε στους ΟΤΑ, οι οποίοι μετά την συμπλήρωσή του θα το επέστρεφαν στους μελετητές.

Παρά την καλή προσπάθεια, οι ΟΤΑ δεν ανταποκρίθηκαν πλήρως. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από τα 236 ερωτηματολόγια που στάλθηκαν, ελήφθησαν απαντήσεις από 116 Δήμους για συνολικά 162 οικισμούς Ρομά.

Ακολούθησε έρευνα – μελέτη, με τίτλο «Υγεία και κοινότητα των Ρομά: Ανάλυση της κατάστασης στην Ελλάδα», στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος «Υγεία και κοινότητα των Ρομά- Ανάλυση της κατάστασης στην Ευρώπη», χρηματοδοτούμενο από το Πρόγραμμα Public Health της Ε. Ε. Η έρευνα υλοποιήθηκε το 2009 με επιτόπια επίσκεψη ερευνητών στους οικισμούς, δυστυχώς όμως, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας δεν εντάχθηκε στο δείγμα Περιφερειών που έγινε πλήρης αποτύπωση.

Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, οι Ρομά διαμένουν κυρίως στις τέσσερις από τις πέντε Περιφερειακές Ενότητές της, τη Βοιωτία, την Εύβοια, τη Φθιώτιδα και τη Φωκίδα σε αλφαβητική σειρά.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνα του Υπουργείου Απασχόλησης του 2008, στη Στερεά Ελλάδα καταγράφηκαν 17 οικισμοί, που αποτελούσαν το 10,49% των οικισμών στο σύνολο της χώρας. Με βάση αυτό το χαρακτηριστικό (δηλαδή το πλήθος των οικισμών), η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας κατατάχθηκε στην τέταρτη θέση στην έρευνα αυτή, μετά τις Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας (29%), Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης (17,3%) και Κεντρικής Μακεδονίας (14,2%). Η τυπολογία οικισμών στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΣΕ), σύμφωνα με την ίδια παραπάνω έρευνα ήταν:

 Τέσσερις (4) Αμιγείς καταυλισμοί
 Πέντε (5) Μικτοί καταυλισμοί
 Έξι (6) Γειτονιές
 Δύο (2) Συμβατικές Κατοικίες

Στην ίδια προαναφερθείσα έρευνα, οι Δήμοι στους οποίους καταγράφηκαν οικισμοί Ρομά στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και το πλήθος οικογενειών που διαμένουν στους οικισμούς, παρουσιάζεται στον ακόλουθο πίνακα. Σημειώνεται ότι η έρευνα δεν ήταν καταγραφική, αλλά εκτίμηση των αρμόδιων υπηρεσιών των ΟΤΑ που απάντησαν.

Δήμος*            Αριθμός Νοικοκυριών   Αριθμός Οικισμών

ΑΛΙΑΡΤΟΥ           50                                           1

ΑΜΦΙΣΣΑΣ          60                                           5

ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ       30                                           1

ΘΗΒΑΙΩΝ            127                                         1

ΛΑΜΙΕΩΝ           75                                           2

ΛΕΒΑΔΕΩΝ         12                                           2

ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ       100                                         1

ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ    186                                         1

ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ       65                                           3

ΣΥΝΟΛΟ              705                                         17

*Η αναφορά των ονομάτων των Δήμων γίνεται με την ονομασία τους την περίοδο υλοποίησης της έρευνας.

Στα επόμενα αφιερώματα θα δείτε αναλυτικά σε κάθε Δήμο πόσοι και κάτω από ποιες συνθήκες ζουν οι Ρομά στην Περιφέρεια της Στερεάς Ελλάδας ενώ οι παραπάνω αριθμοί ενδέχεται να διαφέρουν.

Στρατηγικός στόχος έως το 2020

Ο πρωταρχικός στόχος του Σχεδίου Δράσης της Εθνικής Στρατηγικής για τους Ρομά, είναι η άρση των όρων του κοινωνικού αποκλεισμού τους και η δημιουργία των προϋποθέσεων της κοινωνικής ένταξης των Ρομά, Ελλήνων και αλλοδαπών, που διαβιούν νόμιμα στην χώρα. Ο παραπάνω στρατηγικός στόχος, εξυπηρετείται μέσα από τρεις επιμέρους γενικούς στόχους. Ειδικότερα ανά γενικό στόχο:

Α. Εξασφάλιση και εγγύηση του «κατοικείν»,
Β. Ανάπτυξη υποστηρικτικού πλέγματος κοινωνικής παρέμβασης (στους τομείς της απασχόλησης, εκπαίδευσης, υγείας και Κοινωνικής ένταξης),
Γ. Ανάπτυξη Κοινωνικού διαλόγου και συναίνεσης, μέσω της κοινωνικής χειραφέτησης και της συμμετοχής των ίδιων των Ρομά.

Οι εν λόγω γενικοί στόχοι θα υλοποιηθούν σε βραχυπρόθεσμο (2012-2016), μεσοπρόθεσμο (2016-2020) και μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα (2020 και έπειτα). Ειδικότερα ανά γενικό στόχο:

Α. Εξασφάλιση και εγγύηση του «κατοικείν»:
Ο πρώτος γενικός στόχος περιλαμβάνει παρεμβάσεις με στόχο την κάλυψη των αναγκών της ομάδας-στόχου των Ρομά για αποδεκτές συνθήκες διαβίωσης.

Β. Ανάπτυξη υποστηρικτικού πλέγματος κοινωνικής παρέμβασης (στους τομείς της απασχόλησης, εκπαίδευσης, υγείας και Κοινωνικής ένταξης):
Ο δεύτερος γενικός στόχος περιλαμβάνει παρεμβάσεις στους τομείς:

 Εκπαίδευσης, ώστε έως το 2020, να αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών Ρομά που εγγράφονται και παρακολουθούν την υποχρεωτική εκπαίδευση, με την απόκτηση των αντίστοιχων γνώσεων,
 Απασχόλησης, ώστε έως το 2020, να μειωθεί η αδήλωτη εργασία, να αυξηθεί η προσβασιμότητα στην αγορά εργασίας και να ενισχυθεί η επιχειρηματικότητα ιδιαίτερα για τους νέους Ρομά.
 Υγεία – Κοινωνική Φροντίδα ώστε έως το 2020, να εξασφαλίζονται η πρόσβαση στις πρωτοβάθμιες Υπηρεσίες Υγείας και η υποστήριξη της διαδικασίας της πλήρους ένταξης των Ρομά.

Τέλος 3ου μέρους, συνέχεια στο 4ο 

Have your say