Επίκαιρα

«ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι» Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

‘Αρχισε η αντίστροφη μέτρηση για την κατάθεση στη Βουλή του νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών για τη μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της  Το υπουργείο έστειλε το τελικό κείμενο και την αιτιολογική έκθεση στην Ένωση Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ) και την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), προκειμένου να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις και τις επισημάνσεις τους.

Απλή αναλογική ως εκλογικό σύστημα στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές

Από τις διατάξεις του 378 σελίδων νομοσχεδίου ξεχωρίζει η πρόβλεψη για καθιέρωση της απλής αναλογικής ως εκλογικού συστήματος στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Το σύνολο των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου κατανέμεται στους συνδυασμούς που έλαβαν μέρος στις εκλογές, ανάλογα με τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν στον α’ γύρο. Αν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει ποσοστό 50% συν 1, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή (β’ γύρος), ανάμεσα μόνο στους υποψήφιους δημάρχους των δύο συνδυασμών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους.

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές αποσυνδέονται από τις ευρωεκλογές και θα διεξάγονται τη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου (οι προσεχείς θα διεξαχθούν στις 13 Οκτωβρίου), ενώ η διάρκεια της δημοτικής και περιφερειακής περιόδου επανέρχεται στην τετραετία από πενταετία που ήταν με το πρόγραμμα «Καλλικράτης». Η εγκατάσταση των νέων αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από τη διεξαγωγή των εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31η Δεκεμβρίου του τέταρτου έτους.

Ο αριθμός των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσος με τον αριθμό των εδρών κάθε εκλογικής περιφέρειας με δυνατότητα προσαύξησης έως και 30%, αντί του 10% που προέβλεπε το αρχικό κείμενο που είχε δοθεί προς διαβούλευση.

Ρυθμίσεις του «Κλεισθένης Ι»

Από το τελικό κείμενο, επίσης, απουσιάζει η πρόβλεψη για ένταξη του Πρασίνου στις ανταποδοτικές υπηρεσίες των δήμων (όπως η καθαριότητα και ο οδοφωτισμός), εξαιτίας ενστάσεων που διατύπωσαν αιρετοί κυρίως δήμοι της περιφέρειας.

Ο «Κλεισθένης» περιλαμβάνει ακόμα ρυθμίσεις για την ενίσχυση των θεσμών συμμετοχής των πολιτών στα κοινά με την προκήρυξη δημοψηφισμάτων ανά δήμο και ανά περιφέρεια για τοπικά ζητήματα.

Ο θεσμός του Δημοτικού και Περιφερειακού Συμπαραστάτη του Πολίτη που προέβλεπε ο «Καλλικράτης» και δεν είχε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, αντικαθίσταται από τον Δημοτικό και Περιφερειακό Διαμεσολαβητή, για τον οποίο αφιερώνονται 23 άρθρα.

Οι δήμοι διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες με βάση τον πληθυσμό τους, τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά τους, τα βασικά χαρακτηριστικά της οικονομικής δραστηριότητας εντός των ορίων τους, το βαθμό αστικοποίησής τους, την ένταξή τους ή μη σε ευρύτερα πολεοδομικά συγκροτήματα μητροπολιτικού χαρακτήρα και τη θέση τους στη διοικητική διαίρεση της χώρας.

Για την κατανομή της κρατικής χρηματοδότησης των δήμων (Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι – ΚΑΠ) δεν θα λαμβάνεται υπόψη μόνο η υπαγωγή στην αντίστοιχη κατηγορία, αλλά και άλλα κριτήρια όπως το μήκος των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και του δημοτικού και αγροτικού οδικού δικτύου, το επίπεδο των παρεχόμενων κοινωνικών υπηρεσιών, η δυνατότητα άντλησης τοπικών πόρων, οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις ανά εποχές, η δημογραφική τάση κ.λπ.

Μετά από σχετική γνώμη του Συνηγόρου του Πολίτη, το νομοσχέδιο περιέχει διάταξη, που προβλέπει την διαγραφή οφειλών από τέλη καθαριότητας και φωτισμού για ακίνητα που έχει διακοπεί η ηλεκτροδότηση.

Επίσης, ο δήμος Καλαμπάκας μετονομάζεται σε Μετεώρων και ο δήμος Μώλου – Αγ. Κωνσταντίνου σε Καμένων Βούρλων.

Το νομοσχέδιο συμπληρώνεται με ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) της χώρας, καθώς και διατάξεις για την ταχύτερη απονομή ιθαγένειας και πολιτογράφησης.

Ας δούμε  παρακάτω τα βασικά σημεία του σχεδίου όπως είχε δοθέι στη διαβούλευση ενώ στο προηγούμενο κείμενο είδαμε τις αλλαγές που έγιναν μετά τη διαβούλευση.

ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Κλεισθένης

Το Υπουργείο Εσωτερικών θέτει σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου με τίτλο: «Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης –Εμβάθυνση της Δημοκρατίας – Ενίσχυση της Συμμετοχής –Βελτίωση της οικονομικής και αναπτυξιακής λειτουργίας των ΟΤΑ [Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»] – Ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας των ΦΟ.ΔΣ.Α – Ρυθμίσεις για την αποτελεσματικότερη, ταχύτερη και ενιαία άσκηση των αρμοδιοτήτων σχετικά με την απονομή ιθαγένειας και την πολιτογράφηση – Λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας ΥΠΕΣ».

Με το σχέδιο νόμου επιχειρείται μια σημαντική μεταρρυθμιστική τομή στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με στόχευση την ουσιαστική ενίσχυση της λειτουργίας της, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς της και την ταυτόχρονη ενθάρρυνση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά.

Το σχέδιο νόμου διαρθρώνεται σε τέσσερα (4) μέρη.

Στο Πρώτο εκ των οποίων συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, πρόταση κατηγοριοποίησης των Δήμων με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, διατάξεις σχετικές με τα όργανα διοίκησης της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, καθώς και το νέο εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών. Θεσπίζεται δηλαδή το σύστημα της απλής αναλογικής ως το σύστημα εκείνο που στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα οδηγήσει στην αναζήτηση και επίτευξη συναίνεσης, σύγκλισης και συνεργασίας ανάμεσα στις παρατάξεις που μετέχουν στα όργανα διοίκησης, ενώ παράλληλα θα κινητοποιήσει πολίτες και υγιείς δυνάμεις, οι οποίες μέχρι σήμερα αποκλείονταν λόγω των στρεβλώσεων του ισχύοντος πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος από τη συμμετοχή στα κοινά σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Με την παρούσα νομοθετική πρόταση αποσυνδέεται η εποπτεία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο και η επιστημονική επάρκεια των Εποπτών ΟΤΑ, καθώς επίσης αναπροσδιορίζεται το εύρος του ελέγχου νομιμότητας. Ενισχύονται επίσης οι θεσμοί συμμετοχής και δημοσίου διαλόγου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και θεσπίζεται το πλαίσιο για τη διεξαγωγή δημοτικού και περιφερειακού δημοψηφίσματος. Επιπλέον περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την ενίσχυση της αναπτυξιακής δράσης και τη βελτίωση της οικονομικής λειτουργίας των ΟΤΑ.

Θεσπίζονται ομοίως όργανα και διαδικασία καταγραφής, αξιολόγησης και ανακαθορισμού των αρμοδιοτήτων σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, αποκεντρωμένων διοικήσεων και κεντρικής διοίκησης, αρμοδιότητες οι οποίες όχι μόνο είναι κατάσπαρτες σε εκατοντάδες κανονιστικά κείμενα αλλά ενίοτε είναι ανορθολογικά, και ως εκ τούτου αναποτελεσματικά, απονεμημένες. Ενισχύεται ο λόγος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο νομοθετικό έργο, καθώς θα συμμετέχει σε όργανο το οποίο θα γνωμοδοτεί για διατάξεις σχεδίων νόμων που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, απονέμοντας π.χ μια νέα αρμοδιότητα σε αυτή.

Με το Δεύτερο Μέρος επιχειρείται η ενίσχυση των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φ.Ο.Δ.Σ.Α.) με τη θέσπιση νέων κανόνων λειτουργίας σε πλήρη εναρμόνιση με το κοινοτικό και συνταγματικό περιβαλλοντικό κεκτημένο και στοχεύοντας στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, στη μείωση της παραγωγής και σε μία, εν γένει, περιβαλλοντικά ενδεδειγμένη διαχείριση που θα καλύπτει το σύνολο της χώρας και θα συμβάλει στην εξοικονόμηση φυσικών πόρων και στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.

Με το Τρίτο Μέρος προτείνονται ρυθμίσεις για την αποτελεσματικότερη και ταχύτερη άσκηση των αρμοδιοτήτων που σχετίζονται με την απονομή της ιθαγένειας και την πολιτογράφηση, ενώ

στο Τέταρτο Μέρος θεσπίζονται λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Εσωτερικών.

Οι απόψεις και προτάσεις που θα υποβληθούν θα ληφθούν υπόψη για τη βελτίωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων.
Επισημαίνεται, ότι οι διατάξεις του Δεύτερου Μέρους έχουν ήδη υποβληθεί σε δημόσια διαβούλευση από την 25.1.2018 και για επαρκές χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου δεν αποτελούν μέρος της παρούσας διαβούλευσης.

 

Have your say